Porady inne

Jak widzi moje dziecko?

Im wcześniej bodźce wzrokowe pobudzają układ nerwowy dziecka, tym szanse na osiąganie kolejnych etapów rozwoju widzenia są większe.

Zbadanie wzroku małemu dziecku, dziecku ze złożoną nie­pełnosprawnością, albo takiemu, które nie posługuje się mową, jest trudnym zadaniem. Tęcza jest jednym z nielicz­nych miejsc, gdzie okulista, a potem terapeuta widzenia, oceni jak dziecko, mające różne dodatkowe problemy, radzi sobie z widzeniem.

Od wielu lat współpracuje z „Tęczą” okulistka dr Alicja Kraw­czyk (specjalista z II st. specjalizacji w zakresie okulistyki dziecięcej). W gabinecie okulistycznym badane są: niemow­lęta i małe dzieci, których rodzice zaniepokojeni są rozwo­jem widzenia, dzieci z różnego rodzaju niepełnosprawnością, w tym z zespołem Downa, dzieci ze spektrum autyzmu oraz osoby ze sprzężoną niepełnosprawnością np. z mózgowym porażeniem dziecięcym.

Gabinet okulistyczny przy ul. Kopińskiej 6/10 wyposażony jest w niezbędny sprzęt diagnostyczny do zbadania ostrości wzroku, dna oka i szczegółowych funkcji wzrokowych oraz różne testy diagnostyczne.

Okulista może zastosować elementy tzw. funkcjonalnej oceny widzenia (badanie ostrości widzenia bez ingerencji w samo oko), przy której wykorzystuje testy preferencyjne stworzone przez fińską okulistkę dr Leę Hyvarinen. Po­zwala to na określenie ile dziecko widzi i czy są powody do niepokoju.

Dokładniejszą diagnozę, a w dalszej kolejności, program wspomagania rozwoju widzenia, uzyskamy u terapeuty wi­dzenia (tyflopedagoga ze specjalizacją „rehabilitacja wzro­ku”). Taka diagnoza powinna zostać przeprowadzona na tle całości rozwoju dziecka (diagnoza psychologiczna), w opar­ciu o diagnozę medyczną. Do diagnozy funkcjonalnej nie­zbędne są odpowiednie pomoce i testy; wymaga ona dłuż­szego czasu. Ważna jest spokojna atmosfera, zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa.

Podczas funkcjonalnej oceny widzenia terapeuta sprawdza: zasięg widzenia, fiksację, motorykę gałek ocznych, możliwo­ści w zakresie koordynacji wzrokowo-ruchowej i manipulacji złożonymi obiektami z kontrolą wzrokową, pole widzenia, funkcjonalną ostrość wzroku, czyli jakie najmniejsze obiekty dziecko jest w stanie zauważyć i z jakiej odległości; wrażli­wość na kontrast.

Wspomaganie rozwoju widzenia. Terapia widzenia jest najbardziej skuteczna wówczas, gdy zostanie rozpoczęta jak najwcześniej, najlepiej w pierwszych miesiącach, a nawet pierwszych tygodniach życia dziecka. Warunkiem wczesnej terapii jest wczesne rozpoznanie oku­listyczne i możliwość przeprowadzenia funkcjonalnej oceny widzenia. Nawet u dziecka, które posiada choćby nawet bardzo małe możliwości wzrokowe (np. poczucie światła lub możliwość wzrokowego wykrycia obecności przedmiotu w bliskiej odległości od oczu) można rozwijać funkcje wzro­kowe. Kluczową sprawą jest czas rozpoczęcia stymulacji wzroku. Im wcześniej bodźce wzrokowe pobudzają układ nerwowy dziecka, tym szanse na osiąganie kolejnych etapów rozwoju widzenia są większe.

Dziecko bawi się prezabawką

Obejrzyj film z dzieckiem, które bawi się prezabawką.

Dla rodziców naszych najmłodszych podopiecznych zorganizowaliśmy warsztaty „Jak samodzielnie zrobić pierwszą zabawkę dla dziecka?” – zabawkę interesującą wzrokowo, aktywizującą dziecko, wspierającą rozwój malucha.

Powstały zabawki o wiele ciekawsze od tych kupionych w sklepie. To może być znakomity prezent pod choinkę! Rodzice bardzo się zaangażowali w robienie zabawek dla swojego dziecka i znacznie poszerzyli swoje umiejętności techniczne. Mamy sygnały, że nowymi zabawkami maluchy bawią się z wielką pasją!

Efekty pracy można zobaczyć poniżej. Kliknij na zdjęciu, by obejrzeć jego powiększoną wersję.

Warsztaty zorganizowane zostały w ramach projektu „Wsparcie dzieci z niepełnosprawnością wzroku poprzez prowadzenie zajęć rehabilitacyjnych i usamodzielniających oraz konsultacji i szkoleń dla rodzin”, finansowanego ze środków m. st. Warszawa.

 

 

 

Informator dla rodziców dzieci z niepełnosprawnościami

“Jestem mamą. Nie rehabilitantką. Jestem tatą. Nie terapeutą.”

Publikacja elektroniczna w formacie PDF. Kliknij tu, by ją przeczytać.

Jak dobrać dziecku okulary?

Przed ukończeniem przez dziecko 3 roku życia warto zbadać mu wzrok. Jeśli okaże się, że Twoje dziecko potrzebuje korekcji wady wzroku, ważny jest wybór dobrych okularów.

Nasz ruchliwy maluch może nie chcieć chodzić w okularach, mogą mu przeszkadzać, drażnić, ograniczać. Jak sobie poradzić z tym problemem i jakie powinny być idealne okulary dla malucha?

  1. Wytrzymałe, dobrze chroniące oczy.
  2. Bezpieczne, odporne na uderzenia, złamania, a więc miękkie, zrobione z odpowiedniego tworzywa (plastikowe/gumowe).
  3. Szkła odporne na zarysowanie.
  4. Dobrze dopasowane do wielkości głowy dziecka, nie mogą być za duże, ani za małe.
  5. Szkła powinny obejmować całe pole widzenia, dziecko nie powinno móc patrzeć spod okularów lub ponad nimi.
  6. Wygodne, dające komfort: nie mogą uciskać uszu, konieczne są odpowiednio miękkie zauszniki lub tasiemka.
  7. Nie mogą uciskać noska, nie mogą się zsuwać z noska; konieczne są odpowiednio dobrane silikonowe „noski” zabezpieczające przed spadaniem.
  8. Ciekawe kolorystycznie dla dziecka.

konsultacja: terapeuta widzenia z Poradni Tęcza, 2013

Jak samemu zrobić zabawkę dla dziecka?

Zabawką może być prawie wszystko – wystarczy uruchomić swoją wyobraźnię i pomyśleć o tym, co zainteresuje nasze dziecko.

Wykorzystać można rozmaite materiały:

  • rozmaite pudełka, opakowania;
  • błyszczące, szeleszczące folie;
  • korale, guziki;
  • dzwoneczki;
  • ciekawe fakturowo i wizualnie kawałki tkanin;
  • kawałki sznurków, tasiemek, gumki;
  • fasola, gorczyca, ryż;
  • inne ciekawe, nietypowe przedmioty jak np. zmywaki do naczyń, korki od butelek, piłeczki pingpongowe, bransoletki, tubki, rurki…

Poniżej zdjęcia zabawek wykonanych w trakcie warsztatów zabawkowych dla naszych rodziców.

Usprawnianie widzenia dzieci w wieku 0-1 rok życia

Jolanta Białoskórska

Do końca pierwszego roku życia małe dziecko potrafi zlokalizować wzrokiem obiekt w różnych obszarach pola widzenia, sięgać po niego ręką i manipulować nim pod kontrolą wzroku.
Potrafi również wykorzystać swoje możliwości wzrokowe do poznawania otaczającego je świata i porusza się w kierunku zauważonych bodźców.
Przy osłabionym widzeniu bodźce dostarczane przez otoczenie mogą być niewystarczające do tego, aby zaistniało funkcjonowanie wzrokowe. Dobrze jest wtedy zwiększyć kontrast, zmniejszyć odległość, dodać dodatkowe oświetlenie, wprowadzić obiekty swiecące. Starajmy sie zachęcać dzieci do patrzenia jak najwcześniej i róbmy to we wszystkich obszarach aktywności naszego malucha. Jednym z pierwszych sygnałów świadczących o problemach z widzeniem jest brak reakcji na twarz mamy z odległosci ok. 20 cm.
Spróbujmy:

  • nałożyć na twarz intensywny makijaż (wyostrzamy w ten sposób kontrast);
  • oświetlić twarz dodatkowym światłem latarki lub lampki;
  • przesuwać twarz w różne obszary pola widzenia mówiąc w tym czasie do malucha;
  • dotykać swojej twarzy reką dziecka.

Inny niepokojący sygnał to brak zainteresowania swoimi rączkami i nóżkami.
Spróbujmy:

  • założyć na dłonie i stopy kolorowe skarpetki, rękawiczki, kawałki kolorowego materiału;
  • podnosić ręce i nogi dziecka tak, aby mogło je zobaczyć;
  • przyczepić do dłoni i stóp małe dzwoneczki;
  • dotykać dłoni i stóp podczas pokazywania ich maluchowi.

Kolejny problem dzieci słabowidzących, to brak zainttresowania zabawkami.
Spróbujmy:

  • zastosować jaskrawe, kontrastujące z otoczeniem zabawki (jasna zabawka na ciemnym tle, ciemna zabawka na jasnym tle);
  • pomóżmy uchwycić zabawkę w jedną, a później w dwie rece w linii środkowej ciała;
  • pomóżmy skierować wzrok w stronę zabawki przy pomocy dźwięku;
  • pokazujmy świecące w ciemnym pomieszczeniu obiekty (gumowe zabawki podświetlane latarką, zabawki z tworzywa odblaskowego, zabawki świecące w lampie ftuorescencyjnej).

Nasza pociecha powinna korzystać ze wzroku podczas czynności pielęgnacyjnych, jedzenia.
Spróbujmy:

  • podczas ubierania i rozbierania pokazywać dziecku śpioszki i kaftaniki w stymulujące wzrok wzory (kontrastowe kratki, paski, kropki, zygzaki);
  • podczas kapieli powrzucać do wody kolorowe zabawki i pokazywać je maluchowi;
  • rozwiesić na sznurkach nad wanną folie odblaskowe, oświetlać je latarką, szeleścić nimi;
  • myć dziecko gąbką w kolorze kontrastującym z kolorem skóry;
  • pokazywać dziecku, co je (pokazujmy całe jabłko – zanim je zatrzemy, całego banana – zanim go rozgnieciemy);
  • pokazywać z czego je (biała kaszka w czarnej miseczce, czekoladowy budyń w białej);
  • zainteresować malucha błyszczącą łyżeczką, butelką w pokrowcu w czarno-białe wzory).

Rehabilitacja ruchowa i wszelkie ćwiczenia fizyczne nie mogą odbywać się bez patrzenia przez dziecko na to, co dzieje się z jego ciałem.
Spróbujmy:

  • układać pociechę na kolorowych matach uszytych z jasnych i ciemnych kawałków materiałów o różnorodnej fakturze;
  • stosować kontrastujące kolorem z podłożem i ciałem piłki, wałki;
  • zaznaczać intensywnymi, kontrastowymi kolorami poszczególne części ciała.

Orientacja w małej przestrzeni przy udziale osłabionego wzroku.
Spróbujmy:

  • ograniczyć przestrzeń tak, aby dziecko czuło się w niej bezpiecznie, aby mogło jej dotknąć ze wszystkich stron (boki, góra, od strony nóżek i głowy);
  • zastosować punktowe światła w różnych miejscach łóżeczka (np. lampki choinkowej);
  • zawieszać kontrastowe zabawki tak, aby dziecko mogło je dotknąć.

Orientacja w dużej przestrzeni przy udziale osłabionego wzroku.
Spróbujmy:

  • oznaczyć jaskrawą taśmą brzegi stołu, biurka;
  • położyć na jasnej podłodze ciemny, jednolity dywan, na ciemnej podłodze – jasny;
  • zastosować dodatkowe oświetlenie w rogach pokoju.
  • podchodzić z dzieckiem do obiektów, wspólnie dotykać ich, mówiąc o nich.

Jeżeli nasz maluch widzi światło, możemy czasem włączyć do jego sposobu poznawania świata przy pomocy dotyku, słuchu, smaku, węchu, poznawanie przy pomocy wzroku.
Spróbujmy:

  • rozbudzić intuicyjne poczucie światła (zabawa jasno – ciemno);
  • pokazywać różnokolorowe światła latarki w różnych obszarach pola widzenia;
  • łączyć dźwięk ze światłem (np. włączamy ulubioną pozytywkę i zapalamy światło, pozytywka przestaje grać, gaśnie światło);
  • łączyć ruch ze światłem (np. kołyszemy dziecko na kolanach, zapalamy światło, przestajemy kołysać – światło gaśnie);
  • bawić sie odblaskami np. z folii aluminiowej, łączyć to z szelestem, dotykiem;
  • podświetlać latarką gumowe, piszczące zabawki;
  • wykorzystywać zabawki świecące w lampie fluorescencyjnej;
  • układać ciemne zabawki na podświetlanym blacie.

Pamiętajmy, że podczas wszystkich zabaw, czynności pielęgnacyjnych i ćwiczeń obserwujemy reakcje wzrokowe dziecka. Czasem może to być odwrócenie głowy, uśmiech, uspokojenie, pobudzenie. Najważniejsze we wszystkich ćwiczeniach jest to, aby nastąpiło poczucie bodźca wzrokowego, aby dziecko zrozumiało, że może patrzeć, że przesuwając oczy lub odwracając głowę może zobaczyć to, co pojawia się przed nim, z boku, wyżej, niżej.
Dzieci, zależnie od stopnia uszkodzenia wzroku, mogą widzieć światło, odblaski, kontrastowe obiekty, duże obiekty, mogą widzieć cały przedmiot lub tylko jego fragment. Nie wiedząc, że tyle widzą, często nie wiedzą, że mogą cokolwiek zobaczyć. Olbrzymia rola rodziców, to zainteresowanie swojej pociechy patrzeniem, pokazanie, że we wszystkim co robimy może uczestniczyć wzrok. Jest to wstęp do dalszych ćwiczeń z zakresu usprawniania widzenia.

Zapraszamy do zapoznania się z wrześniowym numerem naszej "Tęczowej Gazetki", w którym znajdziecie szereg przydatnych materiałów i porad. teczowa_gazetka_2018-11